Puan sıralamasının en tepesindeki öğrencilerin tercih aşamasında en fazla
sordukları soru, Anadolu lisesi mi, fen lisesi mi yoksa kolejler mi şeklinde.
Aşağılara inildiğinde ise durum çok farklı. Düşük puanlı öğrencilerin bu
konudaki en büyük ikilemleri, düz liseler ile Anadolu meslek liseleri arasında
gidip gelmeleri.
Fen liseleri
Önce fen liselerinden başlayalım. ÖSS'de en başarılı okullar onlar. Peki hayata
insan hazırlama konusunda da aynı başarıyı sergiliyorlar mı? Bizce evet... Bu okullar çok iyi donanımlı, ahlaklı, milli ve manevi değerlerine bağlı insanlar yetiştiriyor. Asosyal ve içine kapanık olduklarına dair değerlendirmeler ön yargılara dayanmaktadır ve kasıtlıdır. Fen liselerinde okuyanlar kesinlikle sosyal
yaşamdan kopuk değildir. ÖSS'de başarılı olmak, en büyük hedefleridir; ancak gerek bilim olimpiyatlarında gerekse sosyal etkinliklerde en ön sıralarda bu okullarda okuyan öğrenciler yer almaktadır. Bu okullar her öğrencinin okumak isteyeceği donanımlara ve imkanlara sahiptir. Türkiyenin yüzakı olan en başarılı okullar bunlardır.
Anadolu liseleri
Anadolu liselerini ise dörde ayırmak gerekir. Galatasaray, İstanbul, Kabataş,
Kadıköy Anadolu, Vefa, Pertevniyal, Cağaloğlu, Ankara Atatürk, İzmir Bornova
gibi tarihi misyona sahip okullar ilk sırada yer alıyor. Arada fire verseler de
öğrencilerini sadece sınavlara değil hayata da hazırlıyorlar. Donanımlılar ve
kendilerine güvenleri var.
İkinci grupta ise her ilin başarılı Anadolu liseleri yer alıyor. Bu okulların da
ilk gruptaki Anadolu liselerinden pek farkları yok. Ama en iyi öğrencileri fen
liselerine ve köklü Anadolu liselerine kaptırdıkları için helva yaptıkları
malzemenin kalitesinden kaynaklanan eksiklikleri var. Ama bu okullardan da
ÖSS'de ilk bine, beş bine giren çok sayıda öğrenci var.
Üçüncü grupta süper liselerden Anadolu liselerine devşirilen okullar var. Henüz
Anadolu lisesi olmaya alışamadılar. Ama pek çoğunun öğretmen ve öğrenci
kaliteleri eskiden fena değildi. İçlerinde gönül rahatlığıyla tercih listesine
alınabilecek çok sayıda Anadolu lisesi bulunuyor.
Dördüncü grupta ise tabela Anadolu liseleri bulunuyor. Anadolu lisesi demeye bin
şahit gerekir. Çoğu politik amaçlarla açılan bu okullara, geçen yıllarda 8-10
netle öğrenci alındı. Muhtemelen bu yıl da alınacak. En azından bölgedeki diğer
okullardan daha iyi diye düşünüldüğü için veliler tarafından tercih nedeni. Bir
başka tercih nedeni ise büyük kentlerdeki uyanık velilere nakil kolaylığı
sağlaması. Çok düşük puanlarla bu okullara girip daha sonra Ankara, İstanbul
gibi büyük kentlerin, çok yüksek puanlı okullarına geçiş yapan binlerce öğrenci
var. Yıllardır yapılıyor.